Тұрақты фон
Желдеткіштің гуілін, ысылды және бірқалыпты шуды азайту жеке қатты дыбыстарды жоюдан жиі оңайырақ болады. Сөйлеу де, кідіріс те естілетін бөліктен бастаңыз.
Шуды басу сұхбатты, пікірді немесе дауыстық ескертпені анығырақ естуге көмектеседі. Аудионы тазартудың мақсаты — дауыссыз дыбыстарды, сөздердің соңын және дауыстың үйреншікті реңкін сақтай отырып, кедергі келтіретін фонды азайту.
Желдеткіштің гуілін, ысылды және бірқалыпты шуды азайту жеке қатты дыбыстарды жоюдан жиі оңайырақ болады. Сөйлеу де, кідіріс те естілетін бөліктен бастаңыз.
Таза сөйлеу тыңдаушыға күш салмай тыңдауға көмектеседі. Екі әңгімелесушіні де тексеріңіз: бәсең дауыс қатты дауысқа қарағанда жұмсағырақ өңдеуді қажет етуі мүмкін.
Жазбаны фондық сүйемелмен бірге бағалаңыз. Қалған аздаған шу шамадан тыс тазартудан пайда болған металға ұқсас реңктен азырақ байқалуы мүмкін.
Жұмыс көшірмесін жасап, қалыпты сөйлеу, бәсең айтылған сөз соңы және кідірістер бар үзіндіні таңдаңыз. Өзгерістерді сол үзіндіде бағалау ыңғайлырақ.
Қалыпты деңгейдегі өңдеуден бастаңыз. Өңдеу қарқындылығын баптауға мүмкіндік болса, оны біртіндеп арттырып, әр жолы дауысты түпнұсқамен салыстырыңыз.
Өңдеуге дейінгі және кейінгі дауыссыз дыбыстарды, тыныс алуды және сөйлемдердің бәсең соңын тыңдаңыз. Сөздер анығырақ естілетін нұсқаны таңдаңыз: ең тыныш кідіріс әрдайым ең жақсы тазартуды білдірмейді.
Тұрақты ысыл мен гуіл бөлмедегі дыбыс шағылысуынан, музыкадан және шамадан тыс жүктелген микрофонның қарлығуынан өзгеше. Алдымен кедергі көзін анықтаңыз: шуды басуды күшейту дыбыстың барлық мәселесін шешпейді.
Жаңғырық сөзіңізді қайталайды, ал реверберация оның естілуін созады. Фондық шуды әдеттегідей азайту жаңғырығы көп бөлменің мәселесін әрдайым шеше бермейді.
Қатты соққы сөзді басып кетсе немесе микрофон шамадан тыс жүктемеден қарлыққан дыбыс жазса, бастапқы ақпарат жоғалған болуы мүмкін. Мүмкіндік болса, мұндай үзіндіні қайта жазған дұрыс.
Ұзақ сұхбатта жағдай әңгіме үстінде өзгеруі мүмкін: желдеткіш қосылады, терезе ашылады немесе микрофон басқа бөлмеге көшіріледі. Тазартпас бұрын осындай оқиғалардың уақытын көрсететін қысқа тізім жасаңыз. Әр бөліктен дауыс та, сол жерге тән кедергі де естілетін бір сөйлем таңдап алыңыз.
Құрал үзінділерді бөлек өңдеуге мүмкіндік берсе, баптауларды фонның әр түрінде жеке тексеріңіз. Желдеткіш гуіліне қолайлы нұсқа жазбаның тыныш басталуына шамадан тыс күшті болуы мүмкін. Өңдеуден кейін табиғи шекара таңдап, әңгімені сөз жоғалтпай біріктіру үшін әр үзіндінің екі шетінде де қосымша жазба бөлігін сақтаңыз.
Сұхбаттың жеке бөліктерін тазартқаннан кейін әр түйіскен жердің алдындағы және кейінгі бірнеше сөзді тыңдаңыз. Сөйлеу түсінікті болып қалса да, фон шекарада күрт жоғалуы немесе қайта пайда болуы мүмкін. Мұндай секіріс әсіресе музыкасыз байсалды әңгімеде монтажды байқатады, себебі тыңдаушы айналадағы дыбыстың өзгеруін естіп үлгереді.
Түйісу нүктесін табиғи кідіріске жылжытып, тыныс алу мен алдыңғы сөздің соңы кесілмегенін тексеріңіз. Редактор біртіндеп ауысуды қолдаса, оны екі үзіндінің де дыбысталуын ескеріп қолданыңыз. Кідірісті басқа жерден алынған кездейсоқ шумен толтырмаңыз: оның сипаты осы көріністің қоршаған дыбысынан айқын ерекшеленуі мүмкін.
Сұхбатты мәтінге түсіруге дайындағанда анық естілмеген тұстардың тізімін жасаңыз. Уақытын, болжанған сөзді және күмәннің себебін жазыңыз: мысалы, есімді сыбдыр басып кетті немесе күндегі соңғы сан түсініксіз. Сонда бүкіл жазбаны қайта-қайта күштірек тазартудың орнына, қайта тыңдау нақты бір мәселені шешуге бағытталады.
Осы жерлерді бастапқы және өңделген нұсқада салыстырып, сөйлемді көршілес сөздермен бірге тыңдаңыз. Дыбыстың анығырақ шығуы есімді не санды дұрыс естігеніңізді дәлелдемейді. Күмән қалса, болжамды үнсіз қоса салмай, оны мәтінде белгілеп, әңгіменің мазмұнын сол сұхбатқа қатысқан адамнан нақтылап сұраңыз.
Әңгіме стерео түрінде жазылса, редактор құралдарымен сол және оң арнаны бөлек тыңдаңыз. Кедергі бір жақта қаттырақ болып, маңызды реплика екінші жақта орналасуы мүмкін. Деңгейді өзгертпес немесе жазбаны моноға біріктірмес бұрын, осындай тексеру екі арнада бірдей материал бар-жоғын түсінуге көмектеседі.
Арналарда әртүрлі адамдар сөйлесе, әңгіменің екі бөлігін де сақтап, әр дауыстың тазартылуын бағалаңыз. Сөйлеу қайталанса, тазарақ дереккөзді таңдамас бұрын сөйлемдердің толықтығын салыстырыңыз. Қай жағдайда да соңғы жазбаны түгел тыңдаңыз: бір арнада шу болмауы онда барлық қажетті сөз бен реплика сақталғанын білдірмейді.
Желдеткіш шуы немесе тұрақты ысыл сияқты бірқалыпты фонды көбіне азайтуға болады. Сөйлеу мен кідірісі бар үзіндіні тексеріңіз. Қатты соққыларды, бөгде дауыстарды және музыканы бөлу қиынырақ, әсіресе олар сөздерді басып кетсе. Сөйлеуді өзгертпей толық тыныштық алуға кепілдік берілмейді.
Күшті өңдеу кезінде шумен бірге сөйлеудің кей бөлшектері де жойылуы мүмкін. Соның салдарынан металға ұқсас реңк, діріл немесе сөз соңындағы үзілістер сияқты ақаулар пайда болады. Өңдеу қарқындылығын азайтып, нәтижені түпнұсқамен салыстырыңыз.
Жаңғырық пен реверберация тұрақты шудан өзгеше. Оларға бөлек өңдеу қажет болуы мүмкін. Жазба кезінде дыбыс шағылысуын алдын ала азайтқан дұрыс: жаңғырығы азырақ бөлме таңдап, микрофонды сөйлеушіге жақынырақ орналастырыңыз.
Ол фонның бір бөлігін азайтуы мүмкін, бірақ әлсіз сөйлеудің бөлшектерін қалпына келтіруге кепілдік бермейді. Қатты күшейту шуды да айқынырақ етеді. Алдымен түпнұсқада сөздердің қаншалықты анық естілетінін тексеріп, содан кейін өңдеуді мөлшермен қолданыңыз.
Қайталап өңдеу дыбыс ақауларын күшейтуі мүмкін. Әр жолы бастапқы файлдан бастап, бірнеше нұсқаны салыстырған дұрыс. Дыбыс тазалығы мен табиғилығы үйлескен бір нәтижені таңдаңыз.