Видео және қысқа роликтер
Көрермен бейнені қарап отырғанда, кадр сыртындағы дауыс не болып жатқанын түсіндіреді. Сценарийді қысқа сөйлемдерге бөліп, кадрлардың ауысуына уақыт қалдырыңыз.
Мәтіннен сөйлеуге: видео, сабақ және хикаялар үшін
Дыбыстау көрерменнің экраннан көріп отырғанын түсіндіруге немесе мәтінді тыңдау үшін дауыстап оқуға көмектеседі. Кадр сыртындағы дауыс назарды керекті жерге аударып, түсінуге уақыт беруі керек.
Сабақтар мен нұсқаулықтар
Әр қадамды бір аяқталған сөйлеммен түсіндіріңіз. Сонда тыңдаушы әрекетті орындап үлгереді, ал сізге бүкіл материалды қайта жазбай, жеке үзіндіні түзету оңай болады.
Тыңдауға арналған мәтіндер
Құрылымы анық жазбаларды, мақалаларды және өз хикаяларыңызды тыңдау ыңғайлы. Ішкі ескертпелерді алып тастап, ұзақ тізімдерді қысқа сөйлемдермен алмастырыңыз.
Мәтінді онлайн қалай дыбыстауға болады
Қазақша мәтінді дайындаңыз
Ауызша қалай айтар болсаңыз, солай жазыңыз. Ә, ғ, қ, ң, ө, ұ, ү, і әріптері мен есімдердің жазылуын тексеріп, қысқартуларды толық ашыңыз. Сандарды тиісті жалғауларымен сөзбен жазыңыз: «екі мың жиырма алтыншы жылы».
Сөйлеу мәнерін таңдаңыз
Қысқа абзацтан бастаңыз. Дауыс пен сөйлеу қарқынының материалға сай келуін бағалаңыз: түсіндірме анық айтылуы керек, ал хикаяға мәнерлілік қажет.
Толық тыңдап шығыңыз
Сөздердің айтылуын, кідірістерді және сөйлемдер арасындағы ауысуларды тексеріңіз. Түзетулерден кейін соңғы аудиожолды дайындап, оны материалыңызбен үйлестіріңіз.
Қазақша дыбыстаудағы кідіріс пен сөздің айтылуы
Қазақша сөйлеу синтезі мәтінді дайындаудан басталады. Тыныс белгілері сөйлем бөліктерінің шегін көрсетеді, ал сандардың, есімдердің және қысқартулардың жазылуы олардың айтылуына әсер етеді.
Тыңдауға ыңғайлап жазыңыз
Негізгі ойды сөйлемнің басына жақын қойыңыз. Жақшадағы ойды жеке сөйлеммен беріңіз, ал бірінен соң бірі жалғасқан ұзақ нақтылауларды екі қысқа түсіндірмеге бөліңіз.
Өз материалыңызбен тексеріңіз
Сынақ үзіндісіне сценарийдегі атауды, санды және күрделі сөзді қосыңыз. Осылайша дайын жазбада айтылатын тұстардың өзін бағалай аласыз.
Мәтін түзетуін дыбыстау нұсқасымен байланыстырыңыз
Сценарийдегі бір сөйлем өзгергенде, жаңа мәтінді ескі аудиожолмен шатастыру оңай. Көріністерге қысқа белгі беріп, қай сөйлемді қайта дыбыстау керегін көрсетіңіз. Аудиофайл атауындағы нұсқа нөмірі оны жасауға қолданылған сценарийдің нұсқасымен сәйкес болсын: бұл жеке жұмыс істегенде де, монтажды әріптеске бергенде де пайдалы.
Үзіндіні ауыстырған соң, оны алдындағы және кейінгі сөйлемдермен бірге тыңдаңыз. Сөйлеу қарқыны, интонациясы немесе ойдың байланысы күтпеген жерден өзгермегенін тексеріңіз. Қажет болса бастапқы мәтінді қайта іздемей оралу үшін, тексеру біткенше бұрынғы нұсқаны бөлек сақтап қойыңыз.
Түзетуден жаңа аудиожолға дейін
- Өзгерген сөйлемКөрініс пен жаңа мәтінді белгілеңіз
- Сценарий нұсқасыТүсінікті нұсқа белгісін беріңіз
- Жаңа аудиофайлСол нұсқа белгісін сақтаңыз
- Мәнмәтінде тексеруКөршілес сөйлемдерді бірге тыңдаңыз
Мәтін бейнесіз де түсінікті болсын
«Осы жерді басыңыз» немесе «төменде көріп тұрғандай» деген тіркестер тыңдаушы көрмеуі мүмкін бейнеге сүйенеді. Материалды бөлек тыңдайтын болса, заттың, түйменің не әрекеттің атауын мәтінде тікелей айтыңыз. Кестені сипаттағанда қажетті қорытындыны бөліп көрсетіңіз: барлық ұяшықты ретімен оқу негізгі ойды есте ұстауға көмектесе бермейді.
Сценарий мен суреттер көрсетілген экранды жауып, дыбыстауды тексеріңіз. «Бұл» немесе «келесі» деген сөздің нені меңзейтінін болжауға тура келген тұстарды белгілеңіз. Мағына жоғалмауы үшін ғана қажет түсіндірмені қосыңыз: сонда жеке аудионұсқа анық болып, әр элементті ұзақ сипаттауға айналмайды.
Экранға сілтемеден нақты ойға
- «Осы жерді басыңыз»Керекті түйменің атын айтыңыз
- «Төменде көріп тұрғандай»Мысалдың қорытындысын түсіндіріңіз
- «Бұл өзгерді»Ненің өзгергенін нақтылаңыз
- «Келесі тармақ»Жаңа тақырыпты атаңыз
Дыбыстауды басқа тілге бейімдеңіз
Екі тілдегі нұсқаны дайындағанда сөз санын теңестіруге емес, әр сөйлемнің міндетін сақтауға көңіл бөліңіз. Нұсқаулықтың аудармасында түсіндіру ретін өзгерту немесе танысырақ мысал келтіру қажет болуы мүмкін. Алдымен таңдалған құрал керекті тілді қолдайтынын тексеріп, мәтінді сол тілде тыңдайтын адамға табиғи естілетіндей құрыңыз.
Экрандағы атаулардың аудармада қалай айтылатынын салыстырып, әр нұсқаны видеомен бірге жеке тыңдаңыз. Ұзақтау сөйлем үшін кадрдың аяқталу сәтін өзгерту не мәтінді қысқарту керек болуы мүмкін. Кідірістерді өзгеріссіз көшірмеңіз: олардың орны осы тілдегі ойды түсінуге көмектесуі керек.
Аудармада нені сақтау керек
- Сөйлемнің мағынасыЕкі нұсқада да бір міндет
- МысалОсы тілдегі тыңдаушыға түсінікті
- Экрандағы атауАйтылған атаумен сәйкес
- Сөйлем ұзақтығыКадрмен бірге тексерілген
Сөзді экрандағы әрекетпен үйлестіріңіз
Көрсетілім бар нұсқаулықта көріністі мағыналық тіректерге бөліңіз: әрекетті атау, оны көрсету және көрінетін нәтижені түсіндіру. Жұмыс сценарийінде бұл тұстарды сөйлеу синтезіне арналған мәтіннен бөлек белгілеңіз. Сонда монтаж жасаушы сөйлемнің қай сәтке қатысты екенін біледі, ал ішкі нұсқаулар байқаусызда дыбысталып кетпейді.
Материалды жинаған соң, көрермен келесі түсіндірмеге дейін қажетті элементті тауып үлгере ме, соны тексеріңіз. Әрекетке көбірек уақыт керек болса, қосымша сөздің орнына бейнені қарауға арналған кідіріс қалдырыңыз. Көріністі түсінікті нәтижемен аяқтаңыз: келесі сөйлем біткен қадамды жалғастырып, онымен назарға таласпасын.
Көріністегі сөз бен әрекет
- БағдарКөрермен қажетті элементті табады
- Әрекетті көрсетуДауыс маңызды сәтті сүйемелдейді
- Қарауға арналған кідірісЭкранды көруге уақыт қалады
- НәтижеКелесі қадам анық басталады
Жиі қойылатын сұрақтар
Бұл — жазылған мәтінді ауызша сөйлеуге айналдыру. Сіз сценарийді дайындап, сөйлеу мәнерін таңдайсыз, содан кейін нәтижені тыңдайсыз. Мұндай аудиожол кадр сыртындағы түсіндірмелерге, оқу материалдарына және жеке жазбаларға жарайды.
Қазақ тіліне тән әріптердің дұрыс жазылғанын тексеріп, мағынасы екіұшты қысқартуларды толық ашыңыз және сандарды қалай айтылуы керек болса, солай жазыңыз. Ұзақ сөйлемдерді бөліп, есімдердің, атаулардың және айтылуы күрделі сөздердің қалай дыбысталғанын тыңдаңыз.
Ұзақ ойды бірнеше сөйлемге бөліп, жаңа тақырыпты жаңа абзацтан бастаңыз. Тыныс белгілері сөйлеу синтезіне көмектеседі, бірақ кідірістің нақты ұзақтығы қолданылатын құралға байланысты. Үзіндіні видеомен не слайдпен бірге тыңдап, тым жылдам айтылатын сөйлемдерді жеңілдетіңіз.
Сөйлеу синтезі мәтінді таңдалған дауыспен аудиоға айналдырады. Клондау нақты адамның дауыс үлгісі бойынша дауыс моделін жасайды. Кәдімгі дыбыстау үшін өз дауысыңыздың моделі міндетті емес.
Есімдерді, атауларды, қысқартуларды және сандарды жеке де, сөйлем ішінде де тыңдаңыз. Сөз қате айтылса, оны айтылуы анығырақ нұсқада жазып не сөйлемді басқаша құрып көріңіз. Тексермей екпін белгілерін қоспаңыз: айтылуды басқару тәсілдері қолданылатын құралға байланысты.